گزارش مناظره با دکتر فرشاد مومنی درباره طرح هدفمند کردن یارانه ها

داوري: اجراي طرح هدفمندكردن يارانه‌ها آرزوي همه دولت‌هاي گذشته بوده است

خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۰۴/۰۹/۸۸‬

مشهد _ عضو هيات علمي جهاد دانشگاهي با بيان اينكه اجراي طرح هدفمند كردن يارانه‌ها آرزوي همه دولت‌هاي گذشته بوده است تاكيد كرد: بايد دولت را با ايجاد يك عزم ملي همراهي و كمك كرد زيرا ثمره اين طرح براي نسل‌هاي بعدي هم خواهد بود.

دكتر عبدالرضا داوري روز چهارشنبه در مناظره علمي با دكتر فرشاد مومني عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي، در محل دانشگاه فردوسي مشهد گفت:
اجراي طرح هدفمند كردن يارانه‌ها نبايد اسير چالش‌هاي نظري شود.

وي با اشاره به طرح‌هاي اصلاحات اقتصادي دو دهه اخير افزود: در دولت پنجم و ششم طرح تعديل اقتصادي كه طرح هضم اقتصاد ايران در اقتصاد جهاني بود به اجرا در آمد و روح آن تا پايان دولت خاتمي ادامه يافت و بازتوليد شد.

اين روزنامه نگار ادامه داد: اما دولت نهم پس از صدها جلسه و ده‌ها هزار نفر ساعت كار كارشناسي راه‌هاي برون رفت از مشكلات ساختاري اقتصاد ايران را در قالب طرح تحول اقتصادي ارايه كرد كه اين طرح در واقع نگاهي پروژه اي به مشكلات ساختاري اقتصاد است.

او با اشاره به اصلي‌ترين مشكلات ساختاري اقتصادي ايران همچون تورم بالا، نابرابري توزيع درآمدها، عدم بهره وري،كارآيي پايين نظام مالياتي، معضلات نظام بانكي، گمركي و سنتي بودن نظام توزيع كالا گفت: در اين ميان موضوع هدفمند كردن يارانه بدنه، شاكله و ويترين طرح تحولات اقتصادي را شكل مي دهد.

دكتر داوري افزود: ادامه وضعيت كنوني در نظام يارانه‌ها براي كشور قابل دوام نيست و اين امر جز اتلاف منابع كشور و رساندن ساختار اقتصادي به يك بن بست جدي نتيجه‌اي در بر ندارد.

اين روزنامه نگار با بيان اينكه طرح تحولات اقتصادي با طرح تعديل اقتصادي دولت‌هاي قبلي به هيچ وجه قابل قياس نيست افزود: دولت پنجم با يك تردستي ويژه طرح انطباق اقتصادي را با عنوان تعديل اقتصادي به ظاهر تغيير داد و به اجرا در آورد، طرحي كه در واقع هضم اقتصاد ايران در اقتصاد جهاني و حذف يارانه‌ها محور بود اما در طرح تحولات اقتصادي دولت دهم بحث هدفمندي يارانه را دنبال مي‌كند و قرار نيست اين يارانه‌ها حذف شود.

او با بيان اينكه امروز دولت در پي تغيير وضعيت توزيع ناعادلانه يارانه ها است كه ‪ ۸۰‬درصد بودجه كشور را شامل مي‌شود و عموما طبقه مرفه جامعه از آن برخوردار مي‌شوند گفت: در طرح تحولات اقتصادي شيوه و مكانيزم پرداخت اين منابع تغيير مي‌كند بگونه‌اي كه طبقه پايين و نيازمند جامعه بيشتر از آن بهره مند شوند.

معاون خبر سازمان خبرگزاري جمهوري اسلامي ادامه داد: در قالب اين طرح موج هاي تورمي كه پيش بيني مي‌شود هم روي نخواهد داد.

دكتر داوري اظهار داشت: در هر صورت اين دوره يك گذر تاريخي است كه طرح بايد اجرا شود و از آن عبور كنيم و اين امر هم جز با ايجاد همدلي و تقويت اعتماد در ميان ملت و دولت ميسر نمي‌شود.

وي اظهار داشت: امروز عنوان مي‌شود با موج‌هاي تورمي ناشي از اين طرح محرومين به لحاظ اقتصادي بيشتر تحت فشار قرار مي‌گيرند در حالي كه دولت طي برنامه‌اي كه براي توزيع يارانه‌ها تدوين كرد همه دهك‌هاي جامعه را مد نظر قرار داده و با مصوبه مجلس حداقل هفت دهك نخست جامعه كه جزو اقشار پايين جامعه محسوب مي‌شوند از يارانه‌هاي نقدي بهره مند مي‌شوند.

وي افزود: در واقع در اين طرح تمام بخش‌هاي محروم جامعه منتفع مي‌شوند و در اين ميان شايد فشاري كه به طبقه متوسط در ابتداي اجراي طرح وارد مي شود چالش برانگيز باشد و يارانه نقدي دولت هزينه‌هاي ناشي از آزادسازي نرخ‌ها را پوشش ندهد كه آن هم طي اجراي طرح به مرور رفع مي‌شود.

اين فعال رسانه‌اي گفت: طي اين طرح حتي تاثير چهار برابر شدن قيمت بنزين هم بطور خاص روي تك تك كالاها محاسبه شده و آنچه كه امروز با عنوان امواج تورمي اجراي اين طرح گفته مي‌شود بيش از آنكه پايه و مبناي علمي در اقتصاد داشته باشد، كاربرد رسانه‌اي دارد.

** ايجاد هراس در جامعه براي متوقف كردن طرح به نفع جامعه و نسل‌هاي آينده نخواهد بود
وي با تاكيد بر اينكه بخش زيادي از تورم پيش بيني شده در طرح براي هفت دهك نخستين جامعه از طريق يارانه نقدي جبران مي‌شود افزود: ايجاد هراس و شوك در جامعه براي آنكه اين طرح متوقف شود به نفع جامعه و نسل‌هاي آينده نخواهد بود.

او تصريح كرد: اگر كسي در ضرورت تاريخي طرح هدفمند كردن يارانه‌ها ترديد كند در واقع با الفباي اقتصاد بيگانه است.

عضو هيات علمي جهاد دانشگاهي گفت: دولت پس از ريشه يابي مشكلات اقتصادي و رسيدن به معضلات نظام بانكي، گمركي و مالياتي و سنتي بودن نظام توزيع كالا در كشور به صورت پروژه‌اي با آن برخورد كرده و خود را اسير چالش‌هاي نظري ميان نظريه پردازان اقتصادي مختلف كه ديدگاه‌هاي همديگر را خنثي مي‌كنند نكرده و با عزمي جدي وارد ميدان شده است.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: تفاوت اين دولت با دولت‌هاي قبلي در اين است كه آنان ستادي عمل مي‌كردند و اين دولت در صف است و بحث هدفمند كردن يارانه‌ها كه در دولت‌هاي قبلي هم مطرح بود اما هيچ يك جرات ورود به آن را نداشتند، با شجاعت و جسارت اجرا مي‌كند.

**اجراي اين طرح آرزوي همه دولت‌هاي گذشته بوده است
دكتر داوري با بيان اينكه اجراي اين طرح آرزوي همه دولت‌ها حداقل طي ‪۲۰‬ سال گذشته بوده است ادامه داد: شايد عوارضي هم در پي داشته باشد اما بايد دولت را با ايجاد يك عزم ملي همراهي و كمك كرد زيرا ثمره اين طرح براي نسل‌هاي بعدي هم خواهد بود.

**بعد از انقلاب اسلامي زحمات زيادي براي پيشبرد اهداف نظام كشيده شده است در ادامه اين مناظره، عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي نيز گفت: بعد از انقلاب اسلامي زحمات زيادي براي پيشبرد اهداف نظام كشيده شده و دستاوردهاي قابل توجهي هم داشته است.

دكتر فرشاد مومني اظهار داشت: اما در اين ميان دو مورد عدم تناسب به نسبت دستاوردهاي حاصله وجود دارد كه نخستين آنها عدم تناسب ميان ظرفيت‌هاي مادي و انساني بكارگرفته شده با دستاوردهاي حاصل و دومين آنها سرعت و شتاب بيشتر رقباي ما طي همين دوره به نسبت حركت اقتصادي ما مي‌باشد كه نگران‌كننده است.

وي افزود: براي رفع اين نگراني‌ها بايد تحولي را در حوزه اقتصاد شكل مي داديم كه در اين راستا بكارگيري علم در فرآيندهاي تصميم‌گيري و تخصيص منابع، احساس كاذب بي‌نيازي دولتمردان به استفاده از ظرفيت سرمايه انساني متخصص كشور بايد مرتفع مي‌شد.

او اظهار داشت: نيازمند آن هستيم براي پرهيز از تكرار اشتباهات فاحش در سياستگذاري اقتصادي، از تجربيات جهاني و نيز داخلي موجود در بحث يارانه ها استفاده كنيم.

وي گفت: تمام دستاوردهاي منفي و عوارض و مشكلاتي كه در چارچوب برنامه تعديل ساختاري اقتصاد ايران طي سال‌هاي اوليه دهه ‪ ۷۰‬بر كشور تحميل شد در نتيجه بي‌توجهي به برنامه قانوني تدوين شده كشور بود.

**برنامه تعديل ساختاري موجب شد منابع مادي و انساني زيادي تلف شود او افزود: آنان در حالي كه برنامه توسعه اول با زحمات زيادي تدوين و تبديل به قانون شده بود به يكباره يك برنامه تعديل ساختاري به ذهنشان رسيد و تصور كردند با دور زدن قانون برنامه مي‌توانند امور را جلو ببرند اما اين طرح تا سال ‪ ۷۴‬كه نرخ تورم به حدود ‪ ۵۰‬درصد رسيد موجب شد هم زمان را از دست دهيم و هم منابع مادي و انساني زيادي تلف شد و به هيچيك از اهداف و وعده‌هاي داده شده هم نرسيديم.

مومني با بيان اينكه هدفمند كردن يارانه‌ها يك ابزار سياستي است كه حسن و قبح ذاتي ندارد گفت: اين طرح بايد تحت شرايط خاصي اجرا شود تا به نتيجه مطلوب برسد.

وي اظهار داشت: بر اساس اسناد رسمي و مطالعات مشخصي كه در ايران و خارج از كشور شده، اين ابزار سياستي در زماني بايد بكار گرفته شود كه جامعه داراي شرايط خاصي باشد در حالي كه الان هيچ يك از آن ويژگي‌ها در آن حد در جامعه ايران وجود ندارد.

مومني ادامه داد: از سويي در شرايطي كه ما برنامه قانوني و مدون چهارم توسعه را داريم اين طرح تحول اقتصادي چه مفهومي دارد و اگر دولت هر بخش از اين برنامه را قبول ندارد قاعده استاندارد رفتاري آن است كه لايحه مشخص براي تغيير آن بخش ارايه دهد.

وي با بيان اينكه نبايد هر طرح را آزمون و خطا كرد افزود: طرح ماليات بر ارزش افزوده، سهام عدالت و كاهش دستوري نرخ بهره بانك‌ها بخشي از مباحثي است كه اجرا نشد و اگر اجرا شد نه تنها سودي براي جامعه نداشت بلكه مشكلاتي هم ايجاد كرد.

او افزود: در اقتصاد روشن است كه از طريق سياست‌هاي اقتصادي تورم زا نمي توان عدالت را برقرار كرد و همين دليل به تنهايي كافي است تا اين طرح با آثار تورمي بالايي كه براي آن برشمرده مي‌شود با مشكلات جدي مواجه شود.

وي اظهار داشت: علاوه بر آن از منظر اقتصادي اجراي اين طرح با موازين عدالت سازگار نيست زيرا به عنوان مثال بر اساس ترازنامه انرژي كشور در سال ‪ ۳۴ ،۸۶‬درصد كل مصرف انرژي كشور در شبكه توليد و توزيع قبل از رسيدن به دست مصرف‌كننده اتلاف مي‌شود كه سالانه معادل ‪ ۳۵۶‬ميليون بشكه نفت خام مي شود آيا اين عادلانه است كه ما به خاطر چنين اتلافي مصرف‌كننده را تنبيه كنيم.

وي گفت: مصرف بنزين امروز در جامعه ايران بسيار بالا است اما اين مصرف توسط خودروهايي است كه توليد مي‌كنيم و دو برابر استانداردهاي متعارف مصرف مي‌كنند.

دكتر مومني افزود: امروز بيش از ‪ ۹۰‬درصد توليد خودروهاي ايراني در انحصار شركت‌هاي دولتي است كه كيفيت پايين و مصرف بالا دارند و بايد آن اصلاح شود وي ادامه داد: اگر هدف اجراي عدالت در جامعه است بايد قبل از آنكه به سمت شوك قيمتي برويم الگوي توليد خودرو، الگوي توليد پالايشگاه و نيروگاه ها و توليد مسكن را اصلاح كنيم و سيستم حمل و نقل عمومي را توسعه داده و كارآمد نماييم وگرنه اجراي اين طرح به خودي خود ما را با تورم و تبعات سنگين اقتصادي و اجتماعي مواجه مي‌كند.

اين جلسه با حضور و استقبال دانشجويان دانشگاه فردوسي مواجه شد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــ

لینک خبر و گزارش تصویری درایرنا:

http://www2.irna.ir/fa/news/view/line-7/8809037025210808.htm

http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=811280&IdZone=4

http://www.irna.ir/View/FullStory/Photo/?NewsId=811544

لینک خبر در فارس:

http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8809050026

گزارش رجانیوز از مناظره:

http://rajanews.com/detail.asp?id=40504

گزارش شبکه خبر دانشجو از مناظره:

http://snn.ir/PrintNews.aspx?newsid=122351